پارگی اسلپ یکی از مشکلاتی است که در شانه رخ می دهد. این مشکل بیشتر در ورزشکاران حرفهای که بیش از حد از شانه خود استفاده میکنند و آن را در معرض کشش قرار میدهند، اتفاق میافتد. البته امکان پارگی اسلپ در افراد غیر ورزشکار نیز وجود دارد. به طور کلی در این مقاله به مشکل پارگی اسلپ و چیستی آن میپردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.
پارگی اسلپ ( SLAP) چیست؟
اسلپ یا «لابروم بالایی از قدامی به خلفی» یک تاندون مهم در شانه است. واژه اسلپ مخفف عبارت “Superior Labral tear from Anterior to Posterior “به معنای (لابروم بالایی از قدامی به خلفی) است. پارگی در این ناحیه از لابروم به دلایل مختلفی ایجاد می شود و به صورت یک انحنا از جلو به سمت پشت گسترش پیدا می کند.
پارگی لابروم شانه در بالای لابروم گلنوئید یا پارگی اسلپ در محل اتصال تاندون دو سر بازو رخ می دهد. پارگی اسلپ یا ضایعه اسلپ شدت متفاوتی دارد و یک عارضه مجزا از سایر پارگی های لابروم است. شدت پارگی با توجه به آسیب از ساییدگی جزئی تا جدا شدن کامل از مفصل شانه شامل می شود.
عارضه اسلپ در بین ورزشکارانی که ورزش آنها بیشتر با شانه بوده و شامل حرکت بیش از حد بالای سر است، رخ می دهد. به عنوان مثال، بازیکنان بیسبال، بازیکنان والیبال و تنیس بازان و…
در صورت پارگی اسلپ، ثبات شانه از بین میرود و ممکن است به دنبال آن دررفتگی در قسمت شانه اتفاق بیوفتد. البته باید اشاره کنیم که علاوه بر ورزشهای سنگین، پارگی اسلپ به دلایل دیگری نیز ممکن است اتفاق بیوفتد.
بیشتر بخوانید: پارگی روتاتور کاف چرا رخ میدهد؟!
علت پارگی اسلپ
پارگی اسلپ میتواند در نتیجه ضربه مستقیم به شانه، وارد شدن ضربه شدید به شانه، افتادن بر روی بازو در حالتی که دست صاف است، ایجاد می شود. همچنین این آسیب میتواند در صورت حرکت مکرر شانه همچون فعالیتهای وزنهبرداری یا پرتاب وزنه نیز ایجاد شود.
از سویی دیگر کششهای ناگهانی یا وارد شدن بیش از حد فشار به ناحیه شانه میتواند منجر به پارگی اسلپ شود. این آسیب بین وزنهبرداران، بازیکنان تنیس و کارکنان کارخانه یا کشتیرانی، بسیار شایع است.
علائم پارگی اسلپ
پارگی لابروم بالایی از قدامی به خلفی ممکن است با توجه به شدت آن، علائم متفاوتی را در پی داشته باشد. اگر به پارگی این قسمت از شانه خود مشکوک هستید، بهتر است برای تشخیص بهتر به پزشک متخصص مراجعه کنید. اما به صورت کلی علائم پارگی اسلپ عبارتند از:
- احساس درد هنگام حرکت شانه
- احساس درد در قسمت جلوی شانه و نزدیک به ماهیچه دو سر بازو
- احساس درد مبهم در قسمت شانه به ویژه در هنگام بلند کردن سر
- کاهش قدرت شانه
- احساس خوابرفتگی بازو
- ساییده شدن شانه در حین حرکت
- مشکل در انجام حرکات عادی شانه درد در جلوی شانه
- درد هنگام حرکت شانه یا بازو
- کاهش قدرت و توانمندی شانه
بیشتر بخوانید: پارگی تاندون شانه چگونه رخ می دهد؟
انواع پارگی اسلپ
پارگی لابروم بالایی از قدامی به خلفی دارای انواع متفاوتی است که در هر یک از آنها شدت پارگی و روش درمانی کاملاً متفاوت است. به طور کلی پارگی در این ناحیه از لابروم به چهار نوع کلی تقسیم میشود.
اسلپ نوع یک
در پارگی نوع اول به لبههای اسلپ آسیب وارد شده است و این لبهها در امتداد حاشیه آزاد متلاشی شدهاند اما لابروم به طور کامل جدا نشده است. درمان این نوع از پارگی در قسمت اسلپ تمیزکردن لبهها یا به اصطلاح دبرید است.
اسلپ نوع دو
پارگی نوع دوم که پزشکان آن را رایجترین پارگی اسلپ میدانند، لابروم فوقانی به طور کامل از گلنوئید جدا میشود و شکافی میان غضروف مفصل و اسلپ ایجاد میشود. این نوع از پارگی خود شامل چندین مدل است که پزشکان آن را با استفاده از روش آرتروسکوپی شانه درمان میکنند.
بیشتر بخوانید: پی آر پی شانه یکی دیگر از روش های درمان چگونه است؟!
اسلپ نوع سه
در پارگی نوع سوم این بخش از لابروم، قسمتی از اسلپ پاره شده و از مفصل آویزان میشود. پزشکان برای درمان این نوع از پارگی، ابتدا قسمت آویزان شده را برداشته و سپس به ترمیم باقیمانده اسلپ با استفاده از آرتروسکوپی مشغول میشوند.
اسلپ نوع چهار
پارگی نوع چهارم این قسمت از لابروم نیز تا سر بلند تاندون ماهیچه دو سر بازو گسترش پیدا میکند و به نوعی پارگی شدید در اسلپ محسوب میشود. در این پارگی نیز پزشکان همچون موارد قبلی به ترمیم اسلپ میپردازند.
تشخیص پارگی اسلپ
برای تشخیص اینکه آیا درد موجود در ناحیه شانه به دلیل پارگی اسلپ است یا خیر، باید به یک پزشک متخصص در این حوزه مراجعه کنید. پزشک با معاینه فیزیکی بیمار و بررسی دامنه حرکتی شانه میتواند تشخیص پارگی این قسمت از لابروم را تشخیص دهد.
اما پزشک قادر به تخمین شدت آسیب وارد شده به اسلپ نیست و به عبارتی نمیتواند نوع پارگی را تشخیص دهد و از سایر روش های تصویربرداری استفاده می کند.
تست های تصویر برداری:
برای تشخیص مقدار آسیب و نوع پارگی پزشک از روش تصویربرداری MRI کمک میگیرد که به دو روش بدون تزریق و با تزریق انجام میشود. معمولاً تصویربرداری با تزریق اطلاعات دقیقتری در اختیار پزشک قرار میدهد.
آرتروسکوپی شانه:
روش دیگری که پزشکان امروزه برای تشخیص بهتر پارگی در این ناحیه از لابروم به کار میبرند، آرتروسکوپی شانه است. در این روش یک سوراخ کوچک در شانه بیمار ایجاد میشود. سپس از این طریق لولهی آرتروسکوپ به داخل شانه بیمار فرستاده میشود. این لوله حاوی دوربین است و دیدی کامل به پزشک معالج از وضعیت لابروم و شانه میدهد. به این ترتیب پزشک میتواند با قطعیت پارگی و نوع آن را تشخیص بدهد.
بیشتر بخوانید: انواع جراحی های شانه؟
پیشگیری از پارگی اسلپ
برخی از انواع پارگیهای اسلپ اجتنابناپذیز هستند و ممکن است در زمانی که سعی میکنید خودتون را از سقوط نجات دهید اتفاق بیوفتد. اما با این وجود نیز میتوان احتیاط بیشتری در فعالیتهای معمولی و روزمره به کار گرفت و احتمال پارگی اسلپ را کاهش داد.
روش های پیشگیری از پارگی اسلپ:
- قبل از شروع ورزش، به خوبی عضلات شانه را با حرکات کششی گرم کرد
- از بلند کردن سریع و تند اشیاء سنگین خودداری کرد.
- اگر احساس درد یا سفتی شدید در شانه داشتید به پزشک مراجعه کنید.
بیشتر بخوانید: درمان در رفتگی شانه؟!
آیا ترمیم پارگی اسلپ نتیجهبخش است؟
پارگی اسلپ اغلب برای ورزشکاران حرفهای که فشار زیادی به شانه خود وارد میکنند، اتفاق میافتد، اما این آسیب ممکن است حتی در پی انجام یک کار معمولی اتفاق بیوفتد. در صورتی که با این مشکل مواجه شده باشید، مهم است که از یک پزشک متخصص جراحی شانه همچون دکتر محمدعلی جلیلی مشورت بگیرید.
در صورتی که یک پزشک متخصص و ماهر اقدام به ترمیم پارگی اسلپ کند، به احتمال زیاد این درمان نتیجهبخش خواهد بود و فرد قادر به از سر گرفتن فعالیتهای معمولی و حتی حرفهای خواهد شد!
سوالات متداول پارگی اسلپ
جراحی ترمیم پارگی در قسمت لابروم شانه امروزه به یکی از رایجترین جراحیها در حوزه شانه تبدیل شده است. این جراحی یک جراحی ساده محسوب میشود. به این ترتیب از ریسک بالایی برخوردار نیست.
بله، در صورتی که شدت آسیب به این قسمت از لابروم کم باشد از روشهای غیرجراحی همچون فیزیوتراپی برای ترمیم آن استفاده میشود.